مقدمه
به جرات می‌توان گفت که تجهیزات پزشکی یکی از وسیع‌ترین انواع ابزار و وسایل را شامل می‌شوند. این تجهیزات برای معاینه، تشخیص و درمان بیماری‌ها کاربرد دارند و به همین دلیل مستقیما با سلامت افراد در ارتباط هستند. با پیشرفت‌های صورت گرفته در علم پزشکی روز به روز تجهیزات آن نیز پیشرفت و تکامل پیدا کرده‌اند. به طوری که در حال حاضر با استفاده از این تجهیزات می‌توان بیماری‌هایی را درمان کرد که زمانی قربانیان بسیاری از بین انسان‌ها می‌گرفتند.
تجهیزات پزشکی شامل طبقه بندی‌های بسیاری می‌شوند. چرا که علم پزشکی وسعت بسیاری دارد و هر یک از شاخه‌های آن وسایل و ابزار مخصوص به خود را دارند. در ادامه به معرفی اصلی‌ترین انواع تجهیزات پزشکی می‌پردازیم.

انواع تجهیزات پزشکی

تجهیزات پزشکی شامل دسته بندی‌های بسیاری می‌شوند. چرا که علم پزشکی علم گسترده‌ای است و بیماری‌های مختلف برای تشخیص و درمان نیاز به ابزار مخصوص به خود را دارند. در نتیجه در پزشکی می‌توان تجهیزات متفاوتی را مشاهده کرد. برخی از این تجهیزات در بین شاخه‌های مختلف درمانی مشترک هستند در حالی که برخی دیگر، کاربرد تخصصی خود را دارند.

سازمان غذا و داروی آمریکا انواع تجهیزات پزشکی را با توجه به میزان تاثیری که روی بدن و سلامتی افراد دارند، دسته بندی کرده است. این دسته بندی به طور کلی شامل سه کلاس اصلی یعنی کلاس A، کلاس B و کلاس C می‌شود. کلاس A دسته‌ای از تجهیزات است که کمترین خطر را برای سلامتی افراد داشته و ساده‌ترین طراحی را دارند. حدود 74 درصد این تجهیزات مانند باند، دستکش و غیره در این دسته قرار می‌گیرند.

ابزار کلاس B نیاز به برخی توجهات ویژه دارند مانند تشک‌های مواج یا کیسه‌ی آب گرم و غیره. کلاس C شامل تجهیزاتی می‌شود که از حساسیت بالایی برخوردار هستند. وسایلی مانند تجهیزات خیلی پیشرفته‌ی پزشکی در این دسته قرار می‌گیرند که صرفا کادر درمان توانایی و علم لازم برای استفاده از آنها را دارند. در ادامه با چند مورد از مهمترین دسته بندی‌های تجهیزات پزشکی بیشتر آشنا می‌شویم.

وسایل معاینه

منظور از وسایل معاینه در تجهیزات پزشکی، وسایلی است که پزشک برای بررسی بیماری افراد از آنها استفاده می‌کند. مهمترین تجهیزات پزشکی در دسته‌ی وسایل معاینه عبارتند از:

فشارسنج جیوه‌ای، فشارسنج دیجیتال، فشارسنج عقربه‌ای، گوشی پزشکی، دماسنج طبی، آبسلانگ، اتوسکوپ، ترازو، رینوسکوپ و چراغ قوه.

وسایل عمومی

وسایل عمومی به وسایلی گفته می‌شود که معمولا در اکثر درمانگاه‌ها، بیمارستان‌ها و سایر مراکز درمانی دیده می‌شوند. این وسایل برای کاربرد خاصی طراحی نشده‌اند و صرفا بیشترین استفاده از آنها در بیمارستان‌ها یا مراکز پزشکی است. از جمله‌ی تجهیزات پزشکی عمومی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

سر سوزن، سوزن، سرنگ، تخت معاینه، برانکارد، دستگاه اتوکلاو، پنبه، صندلی تابوره، دستگاه فور، میز ترالی، پاراوان، الکل و رنه فرم.

تجهیزات پزشکی بخش زنان و زایمان

این دسته از تجهیزات پزشکی به طور خاص به بخش زنان و زایمان بیمارستان‌ها و مطب پزشکان تعلق دارند. از این وسایل ممکن است برای تشخیص یا درمان بیماری استفاده شوند. همچنین تجهیزات به خصوصی برای تشخیص بارداری و معاینه‌ی جنین مورد نیاز است که به طور خاص در دسته‌ی تجهیزات مربوط به بخش زنان و زایمان قرار می‌گیرند. برخی از این تجهیزات عبارتند از:

سوآپ پنبه‌ای، اسپاچولا، اسپکولوم، ژل التراسونیک، چراغ معاینه نور سرد، تخت معاینه مامایی و سونوکیت.

تجهیزات دندانپزشکی

تجهیزات پزشکی موجود در دندانپزشکی‌ها معمولا تجهیزات حساسی هستند که به طور خاص در تشخیص مشکلات دهان و دندان و درمان آنها کاربرد دارند. تجهیزات دندانپزشکی شامل موارد بسیاری می‌شود که برخی از آنها عبارتند از:

ساکشن، پیشبند و روکش یونیت، فرز توربین، ماسک، تیغ جراحی، میکروبراش، خون بند، توربین دندانپزشکی، تابوره، فرز، لایت کیور، یونیت دندان کشی، شیلد محافظ، ماده قالبگیری، دستکش لاتکس، آکریل، آینه دندانپزشکی، جرم گیر دندان، فورسپس، آمالگاماتور و غیره.

تجهیزات پزشکی تشخیص بیماری

منظور از ابزار تشخیص بیماری وسایلی است که به پزشکان کمک می‌کنند تا بیماری فرد را شناسایی نمایند. این وسایل طیف گسترده‌ای را شامل می‌شوند و وظیفه دارند نوع بیماری مراجعه کننده را مشخص نمایند. از جمله وسایلی که به عنوان ابزار تشخیص بیماری به شمار می‌روند می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

تجهیزات پرتوپزشکی، سی تی اسکن، شنوایی سنج، تجهیزات پزشکی هسته‌ای، اسپیرومتر، ثبت نوار عصب و عضله، الکتروانسفالوگرام، درون بین و غیره.

وسایل اتاق عمل

تجهیزات پزشکی موجود در اتاق عمل برای انواع عمل‌های جراحی کاربرد دارند. بیهوش کردن یا بهوش آوردن بیماران و همچنین خود عملیات جراحی به تجهیزات ویژه‌ای نیاز دارد که برخی از آنها عبارتند از:

ساکشن، گازهای بیهوشی، مانیتور، میز مایو، ماسک جراحی، گان جراحی، دستکش جراحی، دایسکتورها، شان‌ها، تورنیکه، الکتروکوتر، صندلی تابوره و غیره.

تجهیزات پزشکی آزمایشگاهی

تجهیزات پزشکی آزمایشگاهی برای تشخیص انواع بیماری‌ها با استفاده از تست‌ها و آزمایشات پزشکی به کار می‌روند. وسایل آزمایشگاهی نیز دامنه‌ی وسیعی از ابزار آلات را شامل می‌شوند که برخی از آنها را در ادامه نام می‌بریم:

بن ماری آزمایشگاهی، هود میکروبیولوژی، سانتریفیوژ، فیلم فوتومتر، اتوآنالایزر، کیت‌های مخصوص آزمایشگاه و غیره.

لوازم جانبی مورد نیاز برای پزشک

علاوه بر مواردی که از آنها نام برده شد، وسایل بسیار دیگری نیز وجود دارد که در فرآیند تشخیص و درمان بیماری‌ها مورد استفاده‌ی پزشکان قرار می‌گیرند. دستگاه سنجش قند خون، تشک طبی، سمعک، عینک، لنزهای طبی و غیره، همگی از جمله لوازم جانبی مورد نیاز برای درمان یا تشخیص بیماری‌ها هستند. این موارد به طور خاص در هیچ یک از دسته بندی‌هایی که بالاتر از آنها نام برده شد قرار نمی‌گیرند، بلکه طبقه بندی نشده بوده و در مواقع مختلفی می‌توان از آنها استفاده کرد.